Krakowska szkoła projektowania środków transportu 1964–2024

Wystawa jubileuszowa z okazji 60-lecia powstania Wydziału Form Przemysłowych Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie to fascynująca podróż przez dekady, podczas których projektanci WFP mieli kluczowy wpływ na rozwój motoryzacji i wzornictwa. Wydział ten, znany z innowacyjnego podejścia do projektowania, przez lata kształtował projektantów, którzy podejmowali współpracę z przemysłem motoryzacyjnym w Polsce i za granicą.

Celem wystawy jest pokazanie różnorodności realizowanych projektów na przestrzeni lat – od małych pojazdów miejskich, przez samochody terenowe i motocykle elektryczne, aż po wnętrza samochodów. Bodźcem do powstania ekspozycji stała się premiera i tym samym promocja książki o takim samym tytule „Krakowska szkoła projektowania środków transportu 1964-2024”.

Wystawa została podzielona na kilka części. Projekty są prezentowane od najnowszych – które ukazują przyszłościowe wizje – po te historyczne, stanowiące kamienie milowe w rozwoju przemysłu. Dzięki takiemu układowi odwiedzający mogą prześledzić ewolucję projektowania środków transportu na przestrzeni lat, porównując, jak kształtowały się innowacyjność, funkcjonalność i estetyka.

Współpraca WFP z przemysłem samochodowym, zwłaszcza w okresie PRL-u, była kluczowa dla rozwoju polskiej myśli technicznej. W historii Wydziału znaczącą rolę odegrały działania podjęte dla Ośrodka Badawczo-Rozwojowego FSM w Bielsku-Białej dotyczące rozwoju pojazdów miejskich. To tam narodził się pomysł przeniesienia napędu w kultowym Fiacie 126p z tyłu na przód, co mogło zrewolucjonizować konstrukcję tego modelu. Choć projekt nie trafił do masowej produkcji, pokazał ogromny potencjał polskich projektantów i inżynierów, dając impuls do dalszych prac nad nowymi pojazdami.

Projektowanie pojazdów specjalistycznych stało się kluczowym wyzwaniem
dla dizajnerów z WFP. Przykładem może być wóz transmisyjny zaprojektowany dla Telewizji Polskiej, który został przekształcony z autobusu w mobilne centrum nadawcze. Ważnym punktem wystawy są także pojazdy ratownicze, takie jak Felix – model projektowany dla ratownictwa lotniczego. Prezentowane są również funkcjonalne pojazdy, dostosowane do ekstremalnych warunków, będące najlepszym dowodem na innowacyjne podejście do ergonomii i technologii. Równie inspirujący jest wielokrotnie nagradzany projekt przyczepy służącej do transportu rannych na froncie. Co więcej, na wystawie znajdziemy prace związane z pojazdami autonomicznymi. Przykładem jest projekt pojazdu miejskiego eve-1, w którym zastosowano m.in. elastyczną aranżację wnętrza oraz dobrze dostosowany interfejs.

Na przestrzeni lat WFP podejmował współprace międzynarodowe. Dzięki nawiązanym kontaktom z takimi firmami jak Volkswagen, Opel, Rolls-Roys, Pininfarina czy Ricker studenci mieli szansę zdobywać doświadczenie w największych koncernach motoryzacyjnych na świecie. Działalność Wydziału przyczyniła się do międzynarodowej kariery wielu młodych projektantów, którzy dziś wprowadzają innowacyjne pomysły do branży motoryzacyjnej.

Wydział Form Przemysłowych ASP w Krakowie przez 60 lat swojego istnienia kształtuje dizajnerów, którzy mają istotny wpływ na wizje przyszłości w wielu dziedzinach projektowania. Jubileuszowa wystawa jest doskonałą okazją, by zobaczyć fragment działalności krakowskiej szkoły projektowania, stanowiący jednocześnie duży wkład w rozwój środków transportu.

Sonia Furmanek, kuratorka wystawy

__________________________

Wernisaż: 8 czerwca 2026 r., godz. 18:00

Czas trwania wystawy: 8.06 – 28.06.2026 r.

Uczestnicy wystawy: Adam Gedliczka, Agnieszka Fujak, Agnieszka Tylka, Aleksandra Karolak, Aleksandra Rzeźnikiewicz, Aleksandra Sładek-Zapletal, Andrzej Pawłowski, Anna Jaszczyk, Anna Król, Anna Werner, Arkadiusz Stokłosa, Beata Weber, Dominik Żołądź, Fryderyk Zyska, Jakub Ossendowski, Janusz Jakubowicz, Janusz Seweryn, Janusz Warchoł, Jerzy Ginalski, Jerzy Tymcik, Julia Górecka, Katarzyna Greczka, Katarzyna Śliwa, Krystyna Starzyńska, Krzysztof Meisner, Łukasz Pisarek, Maciej Zawierucha, Magdalena Kotulek, Marceli Rogala, Marek Liskiewicz, Marek Pawłowicz, Marek Suchowiak, Maria Dziedzic, Maria Haberny, Maria Sabała, Michał Kracik, Michał Maciukiewicz, Michał Peteraf, Monika Wierzchowska, Paulina Kargula, Piotr Malec-Lewandowski, Piotr Tłuszcz, Rafał Liszka, Sebastian Spłuszka, Stanisław Juszczak, Sylwester Michalczewski, Tadeusz Nowak, Tomasz Kwolek, Tomasz Sraga, Tomasz Starowicz, Tycjan Twardowski, Witold Grzegożek, Zbigniew Michniowski.

Miejsce: Akademickie Centrum Designu

ul. Księży Młyn 13/15, Łódź

Współorganizatorzy: Akademia Sztuk Pięknych im. W Strzemińskiego w Łodzi, Akademia Sztuk Pięknych im. J. Matejki w Krakowie, Wydział Form Przemysłowych ASP w Krakowie.